Sağlıklı İletişimin Anahtarı: Yetişkin Sesiyle Konuşmak

Her insanın içinde Ebeveyn, Çocuk ve Yetişkin olmak üzere üç farklı iç ses vardır ve başkalarıyla kurduğumuz iletişimde düşüncelerimizi, duygularımızı ve davranışlarımızı şekillendirir.

Ebeveyn sesi: Öğreten, eleştiren, kural koyan sesimizdir.

Çocuk sesi: Duygusal, tepkisel, spontane çıkan sesimizdir.

Yetişkin sesi: Gerçekçi, dengeli, veriye dayalı sesimizdir.

Bu sesler, hayatımızın olağan akışında, yaşadıklarımızla birlikte devreye girerler. An gelir  çocuğumuza çok kızarız, sabrımız tükenir ve eleştiren ebeveyn sesimiz konuşmaya başlar. An gelir eşimizin bir sözüne çok kırılır, incinmiş bir çocuk sesimizle konuşuruz. Bazen de iş ortamında öfkemizi kontrol edemeyip, çalışma arkadaşımıza karşı ders veren bir ebeveyn oluruz.

Oysa karşımızdaki kişi ister çocuğumuz, ister eşimiz, isterse de iş arkadaşımız olsun, dengeyi kuran, sağlıklı ve gerçekçi olan tek yer yetişkin sesidir. Çünkü hayatı en sağlıklı şekilde yönetebildiğimiz yer burasıdır.

Yetişkin sesiyle konuşabilmek ne demektir?

• Duyguları yok saymadan ama onların esiri olmadan konuşabilmek,

• İçimizdeki tüm sesleri duyup dinlemek, analiz etmek ve en uygun tepkiyi seçebilmek,

• Gerçeklere dayalı, sakin ve çözüm odaklı kalabilmek,

• Ne geçmişin yüküyle ne de anlık duyguların fırtınasıyla hareket etmek....

İşte bu, yetişkin iletişimidir.

Peki ister patronumuz olsun, ister eşimiz, isterse de  çocuğumuz… Herkesle yetişkin diliyle konuşmak mümkün mü? Bunu nasıl başarabiliriz?

Bu sorunun cevabı: Elbette ki farkındalık ve pratikle mümkündür. Gelin şimdi yetişkin sesiyle konuşmanın ipuçları nelerdir? Bunlara bir göz atalım.

Yetişkin sesiyle konuşmak;

1. İstekle başlar

İyi bir iletişim kurma niyetiniz yoksa, teknikler işe yaramaz. Öncelikle karşınızdaki kişiyi gerçekten anlamak ve aynı zamanda karşınızdaki kişi tarafından anlaşılmak istemelisiniz.

2.  İletişimde bulunurken, tepki vermeden önce durmak ve kendimize şu soruyu sormak önemlidir: “Şu an konuşan kim? Ebeveyn mi, çocuk mu, yoksa yetişkin mi?”

Bu küçük farkındalık, iletişimin yönünü tamamen değiştirebilir.

3. Duyguyu fark edip yönetmek ve karşı tarafı direkt suçlayıcı bir dil yerine  “ben dilini” kullanmak.

❌ “Sen hep böylesin!” yerine,

✔ “Şu an bu durum beni rahatsız etti.”

4. Genelleme yapmak yerine, net ve ölçülebilir ifadelerle konuşmak.

❌ “Hep başarısız oluyorsun, çok tembelsin!”yerine,

✔ “Bu sınavın sonucu beklediğimiz gibi olmadı. Bu ders için destek ister misin?”

5. Suçlamak yerine sorumluluk almak.

❌ “Beni sinirlendiriyorsun”yerine,

✔ “Bu durum karşısında sinirlendiğimi fark ediyorum”

6. Çözüm odaklı olmak.

✔ “Bu durumu nasıl çözebiliriz?”

7. Varsayımlarla değil gerçeklerle, verilerle konuşmak.

❌ “Beni önemsemiyorsun”yerine,

✔ “Mesajıma iki gündür dönüş alamadım, bir sorun mu var?”

8. Sakin ve net olmak.

Bağırmadan, pasif kalmadan, net ve dengeli konuşmak hem kendinize hem karşınızdakine saygı ifadesidir.

Yetişkin sesi bize ne kazandırır?

• İlişkilerde daha az çatışma ve yanlış anlaşılmaların ortadan kalkmasını sağlar.

• Daha güçlü ve dengeli ilişkiler kurmamıza yardımcı olur.

• Daha sağlıklı kararlar almamıza neden olur.

• Güvenli iletişim ortamında çocuklar yetiştirmemizi ve bilinçli bir gelecek için katkıda bulunmamızı sağlar.

Son olarak;

Hepimizin içinde bir çocuk vardır… bir de ebeveyn.

Ama hayatın direksiyonuna geçmesi gereken taraf yetişkin olandır.

Çünkü yetişkin sesi. “Ne hissettiğim önemli… ama nasıl davrandığım daha önemli.”  diyen sestir.